By c.kourmpeli

HIGGS Pop Ups: To HIGGS ταξιδεύει και υποστηρίζει ΜΚΟ στην ελληνική περιφέρεια

Το HIGGS, πιστό στο όραμά του για ενδυνάμωση της Κοινωνίας των Πολιτών (ΚτΠ), συνεχίζει το έργο του «HIGGS Pop Ups», μία στρατηγική πρωτοβουλία που εγκαινίασε το 2022, με στόχο την έμπρακτη και δια ζώσης υποστήριξη οργανώσεων και πρωτοβουλιών της ΚτΠ σε επιλεγμένες πόλεις της ελληνικής περιφέρειας.
Η δεύτερη πόλη στην οποία θα λειτουργήσει το HIGGS Pop Ups για 2 ολόκληρους μήνες (Φεβρουάριο και Μάρτιο του 2023) είναι η Πάτρα, όπου μέσα από την τοπική του δομή, θα προσφέρει στις συμμετέχουσες οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών δωρεάν πρόσβαση σε:

  • Εκπαιδευτικά σεμινάρια
  • Εξατομικευμένες συμβουλευτικές συναντήσεις
  • Εκδηλώσεις
  • Co-working space
  • Ευκαιρίες δικτύωσης και συνεργασίας με:
    o Δυνητικούς χρηματοδότες (Επιχειρήσεις, Κοινωφελή Ιδρύματα, Ευρωπαϊκά Προγράμματα)
    o ΜΚΟ και άλλους φορείς της περιοχής, της χώρας, διεθνώς
    o Εθνικούς Φορείς (Πανεπιστήμια, Ινστιτούτα κ.ά.)

Η πρωτοποριακή αυτή δράση του HIGGS απευθύνεται σε τοπικές μη κερδοσκοπικές οργανώσεις, κοινωνικές
συνεταιριστικές οργανώσεις κοινωφελούς χαρακτήρα, καθώς και σε νεοφυή κοινωφελή εγχειρήματα που εδρεύουν
στην περιοχή της Πάτρας και των όμορων περιοχών της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας.

Όπως ανέφερε για τη στρατηγική αυτή πρωτοβουλία ο Σωτήρης Πετρόπουλος, συνιδρυτής του HIGGS: «Η εμπειρία μας
από τα Ιωάννινα, την πρώτη πόλη που υλοποιήσαμε το HIGGS Pop Ups, επιβεβαίωσε την ανάγκη που υπάρχει για τη
λειτουργία ενός φορέα ως σημείο αναφοράς όλων στις οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών, μέσω του οποίου θα
λαμβάνουν εκπαίδευση και καθοδήγηση σε θέματα λειτουργίας, διακυβέρνησης και βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης.
Συνεχίζουμε δυναμικά με τη δεύτερη πόλη, την Πάτρα, στοχεύοντας στην περαιτέρω ανάπτυξη της δικτύωσης και
συνεργασίας σε περιφερειακό επίπεδο».

Οι οργανώσεις που ενδιαφέρονται να συμμετέχουν στις δράσεις μπορούν να συμπληρώσουν την αίτησή τους
εδώ μέχρι τη Δευτέρα, 30 Ιανουαρίου 2023, ώρα 15:00.

Μεγάλος χορηγός της δράσης HIGGS Pop Ups είναι η Eurolife FFH.

Η δράση HIGGS Pop Ups στην Πάτρα, φιλοξενείται στον πολυχώρο κοινωνικής καινοτομίας της Co2gether.

 

By c.kourmpeli

Πρακτική άσκηση στο HIGGS: Events & Major Projects Assistants

Η ομάδα μας ψάχνει Events & Major Projects Assistants στο πλαίσιο του προγράμματος πρακτικής άσκησης του HIGGS!

Γιατί σε χρειαζόμαστε;

Με τη φρέσκια ματιά, τη θετική ενέργεια και τον χρόνο σου, θα μας βοηθήσεις να επικοινωνήσουμε
αποτελεσματικά το έργο και τις δράσεις μας στις ΜΚΟ της Ελλάδας και του εξωτερικού. Παράλληλα, θα
συμμετάσχεις στην υλοποίηση νέων πρωτοβουλιών του HIGGS στο πεδίο της φιλανθρωπίας.

Για ποια Events & Major projects σε χρειαζόμαστε;

1. Ετήσιο Συνέδριο για την Κοινωνία των Πολιτών: Καλεσμένοι από Ελλάδα και εξωτερικό θα
συζητήσουμε και θα αντάλλαξουμε καλές πρακτικές για καίρια ζητήματα του τομέα της Κοινωνίας
των Πολιτών.
2. Donors Speed Dating Event: Το major event θεσμός του HIGGS που φέτος θα υλοποιηθεί το 7 ο κατά
σειρά! Δεκάδες εκπρόσωποι επιχειρήσεων και κοινωφελών ιδρυμάτων συναντιούνται με
εκπροσώπους ΟΚοιΠ για την ανάπτυξη συνεργασιών.
3. ΘΑΛΗΣ ΙΙ: Η μοναδική μελέτη του οικοσυστήματος των ΟΚοιΠ μέσω της αξιολόγησης του έργου
τους.
4. Giving Tuesday: Παγκόσμιο κίνημα γενναιοδωρίας. Ένα κίνημα που δραστηριοποιείται σε
περισσότερες από 85 χώρες και στην Ελλάδα εκπροσωπείται από το 2021 από το HIGGS.

Τι θα αναλάβεις ως Events & Major Projects Assistant;

  • Υποστήριξη στη διοργάνωση των παραπάνω μεγάλων εκδηλώσεων και συνεδρίων της
    οργάνωσης για το 2023.
  • Συμμετοχή στην υλοποίηση του επικοινωνιακού πλάνου των παραπάνω μεγάλων εκδηλώσεων
    και συνεδρίων για το 2023.
  • Συμμετοχή ως βασικό μέλος της ομάδας υλοποίησης των παραπάνω μεγάλων εκδηλώσεων και συνεδρίων για το 2023.

∞ Να σημειωθεί ότι, ένα άτομο θα συνδεθεί με ένα project, ανάλογα με τα ενδιαφέροντά του και το
γνωστικό του πεδίο/προηγούμενη εμπειρία.

Τι θα κερδίσεις δουλεύοντας μαζί μας;

  •  Εξάσκηση &  Εμπειρία στις οργανωτικές και επικοινωνιακές σου δεξιότητες.
  • Εκπαίδευση στους τομείς της Διοίκησης έργου και Διοργάνωσης εκδηλώσεων (Project & Events
    Management).
  • Πρακτική εξάσκηση στα προγράμματα: PowerPoint, Excel, Word & στη χρήση της αγγλικής
    γλώσσας.
  • Εμπειρία στη συνεργασία ως μέλος μίας επαγγελματικής ομάδας.
  • Πρόσβαση σε όλες τις εκπαιδευτικές δράσεις του HIGGS.
  • Γνωριμία και ουσιαστική υποστήριξη του ελληνικού οικοσυστήματος των ΟΚοιΠ.

Άλλες χρήσιμες πληροφορίες για τη θέση:

  • Η πρακτική περιλαμβάνει 20 ώρες την εβδομάδα για κατ’ ελάχιστο 6 μήνες.
  • Τηλεργασία & δια ζώσης απασχόληση.
  • Χρειαζόμαστε από εσένα συνέπεια & υπευθυνότητα στις αρμοδιότητές σου, καλή επικοινωνία
    & συνεργασία με την ομάδα.

Μάθε περισσότερα για εμάς εδώ!

Αν ενδιαφέρεσαι, επικοινώνησε μαζί μας στο 2114116300 ή στο [email protected].

By m.vasilakis

Περί της εικόνας της οργανωμένης Κοινωνίας Πολιτών

Παρακολουθώντας κανείς τις συζητήσεις που ξεκίνησαν μετά τη γνωστή υπόθεση για την οργάνωση που λειτουργεί στο πεδίο της παιδικής προστασίας καταλήγει μάλλον στο συμπέρασμα ότι καταγράφεται μια παρόμοια εικόνα, ένα “Déjà vu”, άλλων περιόδων όπου η οργανωμένη Κοινωνία Πολιτών βρέθηκε να βάλλεται με αρκετή ένταση.

Το τελευταίο διάστημα, δε, έχουμε γίνει λήπτες πληροφοριών που θέλουν εθελοντές να είναι λιγότερο δοτικοί, χρηματοδότες να είναι πιο διστακτικοί, το πεδίο της παιδικής προστασίας, το «Άγιο Δισκοπότηρο» του fundraising, να θεωρείται ένα «δύσκολο πεδίο».

Διερωτάται κανείς, λοιπόν, τι έπρεπε να είχε αλλάξει για να μην συμβούν αυτά. 

Φυσικά δεν μπορεί κανείς να εγγυηθεί ότι δεν θα υπάρξουν νέες καταγγελίες, δικαστικές διερευνήσεις, κτλ στο μέλλον. Είναι πέρα από τον έλεγχο του καθενός και, δυστυχώς, το τεκμήριο της αθωότητας δεν ενσωματώνεται στον τομέα της επικοινωνίας – μια πρώτη ζημιά, αθώος ή ένοχος, θα γίνει.

Οπότε ας δούμε τι θα θωράκιζε το οικοσύστημα από ανεξέλεγκτες αρνητικές επιδράσεις:

Πρώτον, η ανάδειξη της συμβολής του οικοσυστήματος στην ελληνική κοινωνία. Πώς; Στα θετικά είναι ότι αναμένουμε μια σχετική έρευνα του ΙΟΒΕ (χρηματοδότηση Μποδοσάκη – ACF) αλλά αυτή κυρίως θα εστιάζει στην οικονομική συμβολή και σε κάποια ίσως ποσοτικά δεδομένα. Άρα χρειάζεται το κάτι παραπάνω: μια ανάδειξη της συμβολής με ποσοτικά αλλά και ποιοτικά χαρακτηριστικά που πρέπει να οργανωθεί από το ίδιο το οικοσύστημα. Έτσι κι αλλιώς αρκετές οργανώσεις εκδίδουν απολογισμούς δράσεων, μια πρώτη βάση υπάρχει. Υπάρχουν κάποιες διεργασίες στο πεδίο αυτό και ας ελπίσουμε ότι θα καταλήξουμε σε πρακτικά αποτελέσματα στο επόμενο διάστημα.

Φτάνει να γίνει μόνο από τις οργανώσεις; Όχι. Άλλωστε σκέφτομαι ότι αρκετοί θα το μεταφράσουν ως μια προσπάθεια ενός “πεδίου σκοτεινού” να “ξεπλύνει” τον εαυτό του. Πρέπει, λοιπόν, και τα άλλα μέρη του οικοσυστήματος να συμβάλουν. Χρηματοδότες (κοινωφελή ιδρύματα, εταιρείες) μπορούν να επικοινωνήσουν περισσότερο τη θετική εικόνα που έχουν για οργανώσεις, την εξαιρετική εμπειρία της υλοποίησης δράσεων από οργανώσει σε ολόκληρη τη χώρα. Ας μην ξεχνάμε, άλλωστε, ότι διαθέτουν καλύτερες προσβάσεις στα μέσα μαζικής επικοινωνίας. 

Κυρίως, όμως, ένα τέτοιο αφήγημα πρέπει να διατυπώνεται και από την Πολιτεία. Αν και έχουμε περιπτώσεις πολιτικών που το κάνουν, το άθροισμα του πολιτικού λόγου μάλλον είναι ουδέτερο αν όχι αρνητικό. Λες και αγνοούν, ενώ καταγράφεται και γνωρίζουν, τη συνεισφορά των οργανώσεων στον τομέα της παιδικής προστασίας, της υποστήριξης ευάλωτων ομάδων, της φιλοξενίας ατόμων τρίτης ηλικίας, της συνδρομής σε ζητήματα πολιτικής προστασίας, κτλ. Γιατί η πραγματικότητα είναι ότι σε τόσους και τόσους τομείς οι οργανώσεις της Κοινωνίας Πολιτών αποτελούν έναν πολύ χρήσιμο συνεργάτη του κράτους αλλά αυτό δεν προβάλλεται. Ενδιαφέρον είναι ότι σύμφωνα με πληροφορίες ετοιμάζεται μια καμπάνια “By Social” για την προώθηση της αξίας να αγοράζει κάποιος κοινωνικά, να προτιμά κοινωνικές επιχειρήσεις. Πολύ θετικό βήμα! Μήπως να είχαμε και ένα αντίστοιχο για τις ΜΚΟ, προτρέποντας όλους να τις στηρίζουμε (με χρόνο, χρήμα, προϊόντα και υπηρεσίες);

Δεύτερον, η υιοθέτηση ενός θετικού αφηγήματος για το οικοσύστημα από κάθε οργάνωση και σε κάθε ευκαιρία. Παρουσία στον σχετικό δημόσιο διάλογο χωρίς “κρατήματα”. Στο ερώτημα τι έχετε να πείτε για την τάδε οργάνωση που ελέγχεται, η απάντηση πρέπει να είναι ότι εμπιστευόμαστε την ελληνική δικαιοσύνη. Άνω τελεία. Και συμπληρωματικά: Οι οργανώσεις της Κοινωνίας Πολιτών διαδραματίζουν έναν κρίσιμο ρόλο στην καταπολέμηση πολλών δεινών εντός της ελληνικής κοινωνίας. Και συχνότερα με ελάχιστους πόρους. Τελεία. Και μετά ας μιλάει την οργάνωσή του ο καθένας. Ιδανικά, δε, αυτο θα έπρεπε να γίνεται από εκπροσώπους του χώρου, έστω δευτεροβάθμιων οργάνων και άτυπων δικτύων, αφού απουσιάζει το ένα κύριο όργανο εκπροσώπησης του χώρου.

Με τον τρόπο αυτό θα έχουμε σταδιακά την παραγωγή μιας άλλης εικόνας, της πραγματικότητάς μας.

Και τρίτον, η ολοκλήρωση θεσμικών διαδικασιών. Ο πρόσφατος νόμος του Υπουργείου Εσωτερικών προχωράει. Να λειτουργήσουν τα δύο μητρώα, να εντοπίσουμε αδυναμίες (αρκετές τις γνωρίζουμε ήδη), να προωθήσουμε αλλαγές. Για να περάσουμε από τη διάθεση για έλεγχο σε μια διάθεση για ουσιαστική συνεργασία. Κατά τη δική μας άποψη, δε, ακόμα και αν δεν προσδοκά κάποια οργάνωση κρατικές χρηματοδοτήσεις, θα πρέπει να ενταχθεί έστω στο πρώτο μητρώο, τη “Δημόσια Βάση Δεδομένων Ο.Κοι.Π.”, ώστε να αναδειχθεί ο πλούτος του οικοσυστήματος αλλά και η διάθεση για διαφάνεια. 

Γνωρίζω ότι κάποιοι θα διαφωνήσουν αλλά, δυστυχώς, είμαστε σε μια θέση που οφείλουμε να αποδείξουμε ότι δεν είμαστε ελέφαντες, ότι δεν αποστρεφόμαστε τη λογοδοσία (όσο και αν το σημείο εκκίνησης της πολιτείας δεν είναι το καλύτερο), ότι είμαστε φορείς με ξεκάθαρα θετικό αντίκτυπο στην κοινωνία. Προς αυτό, θεωρούμε ότι θα λειτουργήσει θετικά και η διαδικασία του ΘΑΛΗΣ ΙΙ, σε τακτική βάση πλέον, με τα αποτελέσματα του 2021 (από 107 οργανώσεις με πλήρως ολοκληρωμένη τη διαδικασία και 256 με μερικώς ολοκληρωμένη τη διαδικασία!) να δίνουν τον τόνο του τρόπου με τον οποίο λειτουργούμε ως οικοσύστημα: με διαφάνεια, δημοκρατία, αποτελεσματικότητα και ουσιαστική συμβολή στο πεδίο.

Σωτήρης Πετρόπουλος, συνιδρυτής HIGGS

By Higgs

Θέση εργασίας στο HIGGS: Assistant Project Manager

Τι θα αναλάβεις ως Assistant Project Manager;

  • Υποστήριξη της ομάδας και των κύριων δράσεων του HIGGS
  • Υποστήριξη των οικονομικών διοικητικών εργασιών του HIGGS
  • Συμμετοχή στη διαχείριση, παρακολούθηση και υλοποίηση συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων που υλοποιούνται από το HIGGS
  • Συμμετοχή στην προετοιμασία και υποβολή αιτήσεων συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων και έργων (εθνικών & ευρωπαϊκών κλπ)

Ποια είναι τα απαραίτητα προσόντα που πρέπει να έχεις;

  • Απόφοιτος ΑΕΙ
  • Άριστη ικανότητα επικοινωνίας σε γραπτό και προφορικό λόγο στα αγγλικά
  • Πολύ καλή ικανότητα συνεργασίας στο πλαίσιο ομάδας και με τρίτους
  • Οργανωτικότητα, προσοχή στη λεπτομέρεια, υπευθυνότητα, καλές επικοινωνιακές δεξιότητες, ομαδικό πνεύμα, ικανότητα για ανεξάρτητη εργασία, τήρηση προθεσμιών
  • Άριστες γνώσεις χρήσης Η/Υ (Word, Excel, PowerPoint, Canva)
  • Προϋπηρεσία σε θέση παρακολούθησης συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων και έργων (εθνικών, ευρωπαϊκών, συγχρηματοδοτούμενων κτλπ) άνω του ενός έτους
  • Εμπειρία στη συγγραφή μελετών και σχεδίων δράσης στο πλαίσιο υλοποίησης έργων

Τι θα κερδίσεις δουλεύοντας μαζί μας;

  • Συμμετοχή σε μια δυναμική ομάδα που ενισχύει την αποτελεσματικότητα της Κοινωνίας Πολιτών στην Ελλάδα
  • Συνεργασία με διεθνείς οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών και άλλα εμπλεκόμενα μέρη
  • Πρόσβαση σε όλες τις εκπαιδευτικές δράσεις του HIGGS

Άλλες χρήσιμες πληροφορίες για τη θέση!

  • Η θέση εργασίας είναι πλήρους απασχόλησης    

Αν ενδιαφέρεσαι για τη θέση, στείλε μας το βιογραφικό σου μέχρι 20 Ιανουαρίου στο: info@higgs3.org        

Μάθε περισσότερα για εμάς εδώ

By m.vasilakis

Rethinking your advocacy strategy with storytelling and design thinking

Our journey in exploring the best examples and inspirations for successful advocacy and civil society development in Norway and Greece started with a surprising email invitation from Higgs.

Before the project, we did not know each other and the project has brought two entities together in the first place, opening possibilities to learn from each country´s practices of supporting civil society at different levels.

In this article, I would like to share some of these insights and learned lessons with you with a special focus on good examples of advocacy tips from Norway and some useful tools to follow.

As many of you are aware, advocacy campaigns have objectives to raise public awareness and motivate people to care or act on relevant public, social, civic, political, and economic issues. So, any advocacy campaign will serve at least one of the following goals:

  • To educate a specific audience about the issue;
  • To motivate a specific audience to care about the issue;
  • To mobilize a specific audience to act upon the issue in a particular direction.

Your advocacy campaigns are more powerful and reach their goals when you can create an emotional connection with your audience. In this endeavor, storytelling and design thinking are two important tools. The empathy feeling you can generate through storytelling is a more powerful method than any rational change you propose in your campaign(1). Your audience, people are moved by emotions, not by facts. This is how our brain works and gets wired when we need to make decisions and act.

You may ask how to ensure we empathize with our audience. It is a long learning process but luckily there are some useful tools and methods that can help you to start better empathizing and storytelling. I would like to share two of them here:

  • Design thinking, for understanding your audience and tailor your message and campaign based on needs and insights you gathered about them;
  • The Story Canvas developed by Digital Storytellers, for impactful and meaningful digital storytelling campaigns;

Design thinking is a problem-solving process used mainly to generate innovative services and products and meaningful communication and storytelling campaigns.

It is a human-oriented method that helps us unblock ourselves from the self-imposed constraints we work within, challenge our assumptions, redefine problems, and identify alternative strategies that might not be instantly obvious. It focuses on solving problems, but what makes this process more remarkable is the focus on the “users”, on those for whom you want to re-design experiences as users, audiences, customers, clients, beneficiaries, etc.

The process includes five steps: empathize, define, ideate, prototype, test.

In planning an advocacy campaign through storytelling, the empathize step’s main objective is to discover the needs of the users/your target audience. To really empathize, it is not enough only to ask people: What is your need? What do you want to hear? What will make you act or care? Sometimes they do not know, or they cannot express it in the best way.

A good tool to use for guiding you in this is empathy map you can find in this link.

After completing your emphathising, your storytelling for advocacy would have a better kick. For this. I recommend Story Canvas by Digital storytellers. The Storytelling Canvas is based on the idea that storytelling is a powerful tool to inspire and engage people, communities and organisations to contribute ideas, energy and resources to advance a cause.

To  achieve these results, storytelling must be strategic. After working with hundreds of nonprofits, social enterprises and impact organisations, the creators of this tool have distilled their steps for developing awesome stories into an easy to follow process, The Story Canvas. The Story Canvas is based on the Business Model Canvas’ and is a simple to use tool to develop and iterate your story ideas.

I would like to conclude this short guide to the world of design thinking and storytelling for better advocacy with a good advocacy example from Norway. SAIH is a solidarity organization of students and academics in Norway.

Since 1999, SAIH has been engaged in questions around how to raise. Awareness about lacking in nuance and focuses exclusively upon war, poverty and conflict.

A central argument in their advocacy campaign called Radi-Aid was that stereotypes and oversimplifications lead to poor debates and poor policies. To change the way that aid organizations communicate, they have created an award ceremony for the most harmful and the most creative charity campaign videos: The Radiator Awards.

The campaign received an enormous amount of attention. Here is one of the many campign materials that can inspire you and would like to invite you to evaluate it from design thinking and story canvas framework.

https://youtu.be/xbqA6o8_WC0

You can find more tools and tips about effective advocacy in the following links.

  1. Beudean, P. (2022), Storytelling Handbook for Young Activists https://milagers.org/portfolio/storytelling-handbook/

Vedat Sevincer, project manager at NorSensus – Media Forum

The bilateral initiative between HIGGS and Norsensus Mediaforum is being implemented under the Active citizens fund in Greece.
The Active citizens fund in Greece is supported through a € 13.5 m grant from Iceland, Liechtenstein and Norway as part of the EEA Grants 2014 – 2021. The programme aims to develop the sustainability and capacity of the civil society sector in Greece, and to strengthen its role in promoting and safeguarding democratic procedures, active citizenship and human rights. The Fund Operator for the Active citizens fund in Greece is Bodossaki Foundation in consortium with SolidarityNow. More information: www.activecitizensfund.gr/en/
The views and opinions expressed in this article are those of the authors and do not necessarily reflect the position of the EEA Financial Mechanism or the Fund Operator of the Active citizens fund program in Greece (Bodossaki Foundation in consortium with SolidarityNow)

By m.vasilakis

Η εμπειρία του Χαμόγελου του Παιδιού

Ο Εθελοντικός Οργανισμός για τα Παιδιά «Το Χαμόγελο του Παιδιού» έχει αναπτύξει ένα φάσμα διαδικασιών και πρωτοκόλλων για τις υπηρεσίες του στο πλαίσιο της προστασίας του παιδιού όπως για παράδειγμα, τον κανονισμό λειτουργίας προσωπικού, τον κανονισμούς λειτουργιάς των Σπιτιών για τη διαμονή παιδιών σε κίνδυνο, την Πολιτική Παιδικής Προστασίας, οδηγούς διαχείρισης υποθέσεων που περιλαμβάνουν ορολογία, νομικό πλαίσιο και εσωτερικές διαδικασίες διαχείρισης υποθέσεων στο πλαίσιο του ευρύτερου πλαισίου υπηρεσιών του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα στο πεδίο της προστασίας του παιδιού. Όλοι οι οδηγοί είναι βασισμένοι στο πνεύμα της Διεθνούς Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού. Συνοδευτικά των συγκεκριμένων οδηγών αποτελούν δομημένα βηματολόγια για τους επαγγελματίες του Οργανισμού. Επίσης, αναφορικά  με τις υποθέσεις των εξαφανισμένων παιδιών τα συγκεκριμένα βηματολόγια έχουν εγκριθεί από το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη και έχουν διανεμηθεί σε όλα τα Αστυνομικά Τμήματα και Τμήματα Ασφαλείας της χώρας. Παράλληλα, παρέχεται συνεχής εκπαίδευση στο προσωπικό με ένα θεωρητικό μέρος, νομικό και μελέτες περιπτώσεων.

Σχέση με κρατικούς φορείς/ανεξάρτητες αρχές:

Λόγω της 24ώρης, καθημερινής και πανελλήνιας εμβέλειας των δράσεων του Οργανισμού μας η συνεργασία μας και η επαφή μας, τόσο με κρατικούς φορείς όσο και με ανεξάρτητες αρχές είναι πολύ συχνή και σε συγκεκριμένες περιπτώσεις καθημερινή. Με στόχο την εξυπηρέτηση των παιδιών και των οικογενειών, αλλά και τη λήψη αποφάσεων προς το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού, οι σχέσεις του Οργανισμού στο μεγαλύτερο μέρος τους ορίζονται από Σύμφωνα Συνεργασίας, τα οποία αξιολογούνται και καθορίζουν τον ρόλο των εμπλεκόμενων υπηρεσιών σε μια υπόθεση παιδιού. Ωστόσο, οι σχέσεις ενισχύονται και από την καθημερινότητα και τον ρόλο της κάθε υπηρεσίας. Επίσης, υπάρχει ανάλογη συνεργασία και με τα Ελληνικά Πανεπιστήμια προκειμένου να βεβαιώνεται επιστημονικά το έργο του Οργανισμού, ενώ παράλληλα με τις Εθνικές Συνεργασίας ο φορέας διατηρεί στενή επαφή και συνεργασία με διεθνείς φορείς ενώ αποτελεί ιδρυτικό μέλος και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου σε πολλά Δίκτυα στην Ευρώπη.

Συμμετοχή σε δίκτυα για την παιδική προστασία:

Στην Ελλάδα υπάρχει το Δίκτυο Εναλλακτικής Φροντίδας Παιδιών, που συντονίζεται από την Συνήγορο του Παιδιού και συμμετέχουν κρατικοί και μη φορείς, όπως το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικής Αλληλεγγύης (Ε.Κ.Κ.Α.), ο Σύνδεσμος Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδας, τα Παιδικά Χωριά SOS, Ρίζες κ.α.

Είναι σημαντικό, δε, να σημειωθεί ότι το 2021 ψηφίστηκε ο  Ν. 4873/2021 με τίτλο «Προστασία του εθελοντισμού, ενίσχυση της δράσης της Κοινωνίας των Πολιτών, φορολογικά κίνητρα για την ενίσχυση της κοινωφελούς δράσης των Ο.Κοι.Π. και λοιπές διατάξεις» βάσει του οποίου θεσπίζεται ένα ενιαίο πλαίσιο λειτουργίας των Οργανώσεων Κοινωνίας Πολιτών (Ο.Κοι.Π.) και ρυθμίζονται λοιπά θέματα αρμοδιότητας του Υπουργείου Εσωτερικών, όπως για παράδειγμα η σύσταση Διεύθυνσης Οργανώσεων Κοινωνίας των Πολιτών και Κοινωφελών οργανώσεων με αντικείμενο τη διαχείριση του αντίστοιχου μητρώου, αλλά και του εθελοντισμού. Ωστόσο, δεν έχουν ολοκληρωθεί όλα τα απαραίτητα βήματα για την ενεργοποίηση των διαδικασιών.

Σε ότι αφορά δε στον Οργανισμό «Το Χαμόγελο του Παιδιού» και σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο,συμμετέχει σε δίκτυα φορέων για την προστασία του παιδιού. Συγκεκριμένα, συμμετέχει στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Eurochild με έδρα στις Βρυξέλλες, το οποίο είναι ένα δίκτυο με 178 μέλη, οργανισμούς και άτομα, που έχει ως στόχο την προώθηση και υπεράσπιση των δικαιωμάτων των παιδιών και των νέων. Επίσης, είναι μέλος του Διεθνούς Δικτύου για τις Γραμμές Βοήθειας για Παιδιά (Child Helpline International – CHI) με έδρα το Άμστερνταμ και μέλη 183 Γραμμές Βοήθειας για παιδιά από 142 χώρες του κόσμου, το οποίο έχει ως στόχο τη δημιουργία και ενδυνάμωση δωρεάν εθνικών γραμμών βοήθειας για παιδιά σε όλο τον κόσμο και την υπεράσπιση των δικαιωμάτων των παιδιών. Ο Οργανισμός λειτουργεί στην Ελλάδα την Ευρωπαϊκή Γραμμή Στήριξης Παιδιών & Εφήβων (Συμβουλευτική Τηλεφωνική Γραμμή για την Ψυχική Υγεία Παιδιών & Εφήβων 116111 που υπάγεται στο Διεθνές Δίκτυο του CHI).  Αξίζει να σημειωθεί ότι με πρωτοβουλία του Οργανισμού «Το Χαμόγελο του Παιδιού» ιδρύθηκε τον Ιούνιο του 2014 το Ευρωπαϊκό Δίκτυο κατά του Σχολικού Εκφοβισμού (European Anti-Bullying Network – EAN), στο οποίο συμμετέχουν 21 φορείς από 14 κράτη μέλη της ΕΕ και έχει ως στόχο την καταπολέμηση του φαινομένου του σχολικού εκφοβισμού και της σχολικής βίας. «Το Χαμόγελο του Παιδιού» προεδρεύει του Δικτύου. Το Ευρωπαϊκό Δίκτυο κατά του Σχολικού Εκφοβισμού και οι οργανώσεις-μέλη του έχουν πλήρη επίγνωση της τεράστιας πρόκλησης που συνεπάγεται η ευρεία έκκληση για δράση. Το EAN έχει εντάξει μέλη από ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο και κατά συνέπεια, συγκεντρώνει προσεγγίσεις και στρατηγικές κατά του εκφοβισμού που έχουν σχεδιαστεί σε αρμονία και με σεβασμό στις επιμέρους τοπικές κοινωνικές και πολιτιστικές συνθήκες. Επίσης, «Το Χαμόγελο του Παιδιού» είναι ιδρυτικό μέλος της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας για τα Εξαφανισμένα και Σεξουαλικά Κακοποιημένα Παιδιά (Missing Children Europe – ΜCE), με έδρα στις Βρυξέλλες, η οποία αριθμεί 30 μέλη από 26 χώρες. Μέσω της συμμετοχής του στο Δίκτυο, «Το Χαμόγελο του Παιδιού» έχει τη δυνατότητα να συνεργαστεί με άλλους Ευρωπαϊκούς Οργανισμούς με στόχο την εξάλειψη της σεξουαλικής και ψυχολογικής εκμετάλλευσης των παιδιών, αλλά και τον εντοπισμό παιδιών που έχουν εξαφανισθεί σε ευρωπαϊκή κλίμακα. Ο κοινός ευρωπαϊκός αριθμός 116000 για τα εξαφανισμένα παιδιά έχει εκχωρηθεί στον Οργανισμό και λειτουργεί από το 2008 αποτελώντας την Ευρωπαϊκή Γραμμή έκτακτης ανάγκης για παιδιά που αγνοούνται. Σήμερα η γραμμή αυτή λειτουργεί σε 29 κράτη (27 κράτη-μέλη της ΕΕ καθώς και στην Αλβανία και τη Σερβία).

«Το Χαμόγελο του Παιδιού», ως φορέας προάσπισης και προστασίας των δικαιωμάτων του παιδιού έχει πανελλαδική εμβέλεια και παρέχει τις υπηρεσίες του, 365 ημέρες το χρόνο, 24 ώρες την ημέρα, δωρεάν.Οι υπηρεσίες αφορούν όλα τα παιδιά στην Ελλάδα ανεξάρτητα από εθνικότητα και θρήσκευμα και συγκεκριμένα παρέχονται :

Δράσεις με στόχο την ολιστική αντιμετώπιση των φαινομένων κάθε μορφής Βίας απέναντι στα παιδιά. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω πλήθους υπηρεσιών που επεκτείνονται σε τρεις βασικούς άξονες: την Πρόληψη, την Παρέμβαση και τη Θεραπεία.Χαρακτηριστικά αναφέρονται οι: Εθνική Τηλεφωνική Γραμμή για τα Παιδιά  SOS 1056, η  Ευρωπαϊκή Γραμμή Υποστήριξης Παιδιών 116111, Το Κέντρο Συνηγορίας του Παιδιού, τα Σπίτια για την φιλοξενία Παιδιών σε κίνδυνο κ.α.

  • Δράσεις με στόχο την πρόληψη αλλά και την αντιμετώπιση κάθε περιστατικού εξαφάνισης παιδιού, όπως η Ευρωπαϊκή Γραμμή για τα Εξαφανισμένα Παιδιά 116000, το Εθνικό Συντονιστικό Πρόγραμμα έγκαιρης και έγκυρης ειδοποίησης των πολιτών σε περιστατικά εξαφάνισης/απαγωγής ανηλίκων Amber Alert, την Ομάδα Έρευνας και Διάσωσης «Θανάσης Μακρής».
  • Δράσεις με στόχο την πρόληψη αλλά και αντιμετώπιση προβλημάτων Υγείας, που αντιμετωπίζουν τα παιδιά, μέσω ενός ολοκληρωμένου δικτύου παροχής υπηρεσιών υγείας και κοινωνικών, συμβουλευτικών υπηρεσιών που παρέχεται δωρεάν, πανελλαδικά, καθημερινά, όλο το 24ωρο στο σύνολο των παιδιών που βρίσκονται στην Ελλάδα, ανεξάρτητα από εθνικότητα και θρήσκευμα.Αναλυτικότερα,πραγματοποιεί σταθερά δράσεις εθελοντικής αιμοδοσίας, προληπτικής ιατρικής και οδοντιατρικής εξέτασης, διακομιδές με τις Κινητές Ιατρικές Μονάδες Εντατικής Θεραπείας για νεογνά και παιδιά, Παιδιατρική Κατ΄ Οίκον Νοσηλεία, φιλοξενία σε Οικογένειες με παιδιά, που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα υγείας.
  • Δράσεις στήριξης παιδιών και οικογενειών, που βρίσκονται ή απειλούνται να βρεθούν σε κατάσταση φτώχειας μέσω των Κέντρων Στήριξης Παιδιού και Οικογένειας .

Προκλήσεις:

Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι η ανάγκη για τις άμεσες ενέργειες για την προστασία ενός παιδιού που κινδυνεύει ή που έχει εξαφανιστεί. Σε αυτό το πλαίσιο, απαιτείται μια σταθερή παρουσία εξειδικευμένου επιστημονικού προσωπικού 24 ώρες την μέρα, κάτι το οποίο δεν είναι εφικτό.

Παράλληλα, η υποστελέχωση των ελεγκτικών και παρεμβαινόντων κρατικών υπηρεσιών σε συνδυασμό με το χαμηλό επίπεδο επιστημονικής κατάρτισης των επαγγελματιών, την έλλειψη διεπιστημονικότητας των ομάδων, την απουσία πρωτοκόλλων πρόληψης, διερεύνησης, διαχείρισης και εποπτείας, αλλά και την ανυπαρξία μίας ενιαίας βάσης καταγραφής περιστατικών κακοποίησης έχει ως αποτέλεσμα ελλιπείς παρεμβάσεις και ασυνέχειες σε ότι αφορά την προστασία των παιδιών.

Επιπλέον, και σε ότι αφορά στα παιδιά που αντιμετωπίζουν προβλήματα   παρατηρούνται τα ακόλουθα σημεία:

  • Έλλειψη δομών υγείας με εξειδίκευση στην ιατρική παιδιών απομακρυσμένες περιοχές
  • Ανυπαρξία προβλέψεων και πρόσβασης των ανασφάλιστων παιδιών με σοβαρά προβλήματα υγείας στο σύστημα υγείας και σε κέντρα θεραπειών
  • Σε περιπτώσεις ασφαλισμένων παιδιών με σοβαρά και χρόνια προβλήματα υγείας,τα οποία χρήζουν πολλών ιατρικών αναλωσίμων, ιατρικών μηχανημάτων και φαρμάκων σε καθημερινή βάση, υπάρχει κενό στην πραγματική και εξ ολοκλήρου κάλυψη των ιατρικών τους αναγκών από τον ασφαλιστικό τους φορέα. Ως συνέπεια, οι οικογένειες επωμίζονται τα έξοδα και εξαντλούνται οικονομικά, ειδικά και στις περιπτώσεις οικογενειών που αντιμετωπίζουν σοβαρές κοινωνικό- οικονομικές δυσκολίες.

Προτεραιότητες σε επίπεδο συνηγορίας

Οι δράσεις συνηγορίας αναπτύσσονται, τόσο σε εθνικό, όσο και σε διεθνές επίπεδο και περιλαμβάνουν:

  • Συναντήσεις και διαβουλεύσεις με τα βασικά ενδιαφερόμενα μέρη
  • Υποβολή εγγράφων με συγκεκριμένες νομοθετικές προτάσεις και προτάσεις πολιτικής στους φορείς λήψης αποφάσεων
  • Ενεργή συμμετοχή σε δημόσιες διαβουλεύσεις, αλλά και
  • Ανάπτυξη και εφαρμογή εκστρατειών και εκδηλώσεων ευαισθητοποίησης για βασικά ζητήματα (σεξουαλική κακοποίηση, εκφοβισμός, αγνοούμενοι κ.λπ.), συμπεριλαμβανομένων εκστρατειών μέσων ενημέρωσης, δημιουργίας βίντεο, εκστρατειών στα SocialMedia, συνεδρίων και στρογγυλών τραπεζιών κ.λπ., και
  • Yλοποίηση της γνήσιας συμμετοχής των παιδιών, μέσω του Ευρωπαϊκού Μαθητικού Εθελοντικού Δικτύου “YouSmile” και της Ομάδας Δικαιωμάτων του Παιδιού του παιδιού, στην οποία μαθητές δημιουργούν τις δικές τους δράσεις υπεράσπισης.

Επίσης, μέσω της συμμετοχής του σε πολυάριθμα ευρωπαϊκά και διεθνή δίκτυα και οργανισμούς, όπως CHI, MCE, Eurochild, EAN, We Protect Global Alliance, ISPCAN, κοκ,  «Το Χαμόγελο του Παιδιού» συνδράμει και στηρίζει ενεργά δράσεις συνηγορίας πάνω στις θεματικές της κακοποίησης-σεξουαλικής κακοποίησης  (Πανελλαδική Εκστρατεία«Μένει Μυστικό» υπό την αιγίδα της Α.Ε. Προέδρου της Δημοκρατίας) και εκμετάλλευσης και του trafficking, και ειδικότερα της διαδικτυακής σεξουαλικής εκμετάλλευσης, των εξαφανίσεων, του μεταναστευτικού/προσφυγικού ζητήματος, του σχολικού εκφοβισμού (bullying) (Πανελλαδική Εκστρατεία «ΜΙΛΑ ΤΩΡΑ») αλλά και της εφαρμογής του European Child Guarantee στη χώρα μας. Πρόσφατο παράδειγμα αποτελεί η συμμετοχή του Οργανισμού ως μέλος της ομάδας Taskforceτου Ευρωπαϊκού Δικτύου Eurochild για την προώθηση της εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Εγγύησης για τα παιδιά που απειλούνται από φτώχεια ή κοινωνικό αποκλεισμό,και ο συντονισμός του Εθνικού Παρατηρητηρίου για την Παιδική Ευημερία.

Στέφανος Αλεβίζος, Ψυχολόγος και Συντονιστής του Εθνικού Κέντρου για τις Εξαφανίσεις και τα Παιδιά Θύματα Εκμετάλλευσης του Οργανισμού «Το Χαμόγελο του Παιδιού»

By m.vasilakis

Συνηγορία στην Παιδική προστασία Παιδικά Χωριά SOS

Tα Παιδικά Χωριά SOS είναι ηγετικός φορέας προστασίας των δικαιωμάτων των παιδιών παγκοσμίως, με παρουσία σε 136 χώρεςκαι έμφαση την προστασία των παιδιών χωρίς οικογένεια, μέσω καινοτομικών προγραμμάτων που στηρίζονται σε διεθνείς βέλτιστες πρακτικές παιδικής προστασίας.Στην Ελλάδα, τα Παιδικά Χωριά SOS ιδρύθηκαν το 1975.

Κύριος στόχος του οργανισμού  Παιδικά Χωριά SOS είναι η Αποϊδρυματοποίηση και η προώθηση της αναδοχής, η υποστήριξη των οικογενειών με στόχο την πρόληψη της απομάκρυνσης του παιδιού. Στην Ελλάδα, καθώς η αποϊδρυματοποίηση βρίσκεται σε πρώιμα στάδια, λειτουργούν ακόμη 4 παιδικά χωριά. Τα small group homes, δομές που φιλοξενούν ως 6 παιδιά, επισήμως αναγνωρίζονται από όλα τα διεθνή guidelines ως μορφή εναλλακτικής φροντίδας. Τα Παιδικά Χωριά είναι η μοναδική στην Ελλάδα οργάνωση που υλοποιεί προγράμματα εναλλακτικής οικογενειακού τύπου φροντίδας.

Η προσπάθεια και η στρατηγική μας παραμένει προσηλωμένη ως προς την ταχεία οικογενειακή αποκατάσταση όλων των παιδιών, και ως προς το κλείσιμο των δομών φροντίδας, με ολοκληρωμένο σχεδιασμό μετάβασης εκτός δομών φροντίδας, όταν οι συνθήκες και οι ανάγκες το επιτρέψουν.

Ως προς τα πρωτόκολλα φροντίδας, έχουμε συν-αναπτύξει και υλοποιούμε το βέλτιστο και επισήμως αναγνωρισμένο πρωτόκολλο φροντίδας (Quality 4 Children) και έχουμε τα αυστηρότερα Child Safeguarding πρωτόκολλα που υλοποιούνται παγκοσμίως – και στην Ελλάδα, φυσικά.

Η προσπάθεια για συστημική αλλαγή

Διατηρούμε σε επίπεδο Συνηγορίας αλλά και προγραμμάτων στενή συνεργασία με το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, θεσμικούς φορείς όπως το Κέντρο Κοινωνικής Πρόνοιας Αττικής και τον Συνήγορο του Πολίτη, την UNICEF κ.ά. Συμμετέχουμε ενεργά σε δίκτυα και σε διαβουλεύσεις, ενώ συνεργαστήκαμε πολύ στενά στα πλαίσια της διαβούλευσης  για τη μεταρρύθμιση της Παιδικής Προστασίας, της  νομοθεσίας για την Αναδοχή, της λειτουργίας των ιδρυμάτων παιδικής μέριμνας και την εισαγωγή προτύπων ποιότητας, στις προσπάθειες βελτιστοποίησης του θεσμού της αναδοχής αλλά πολλών άλλων θεσμικών πρωτοβουλιών.

Ξεχωρίζουμε την συμμετοχή μας ως επίσημος partnerυλοποίησης του EU Child Guarantee στην Ελλάδα, με έμφαση την προώθηση της αναδοχής. Καθώς η Ελλάδα επιλέχτηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ως   πιλοτική χώρα για την εφαρμογή του Child Guarantee, ήμασταν ένας από τους τρεις επίσημους εταίρους του Υπουργείου και της UNICEF, υλοποιώντας το πρόγραμμα και εστιάζοντας στην Αποϊδρυματοποίηση  και στην προώθηση της Ανάδοχης φροντίδας. To CG είχε δύο σημαντικούς άξονες: (1) την εκπαίδευση και υποστήριξη επαγγελματιών σε κρατικά ιδρύματα παιδικής μέριμνας στο έργο τους για την Αναδοχή και (2) την ανάπτυξη πρωτοκόλλων για την εφαρμογή της Αναδοχής, με σκοπό να χρησιμοποιηθούν σε εθνικό επίπεδο ως μέρος του κρατικού νομικού πλαισίου για την εφαρμογή της Αναδοχής.

Τα Παιδικά Χωριά SOS, προβάλλοντας την ανάγκη για συστημικές αλλαγές στην παιδική προστασία, συνεργάζονται ήδη από το 2017 με Δημόσιους φορείς παιδικής προστασίας και Περιφέρειες για την υποστήριξη των επαγγελματιών και την προώθηση της Αναδοχής. Το Πρόγραμμα Στήριξης της Αναδοχής απευθύνεται στους επαγγελματίες και τα παιδιά που υποστηρίζονται από δομές παιδικής προστασίας του Δημόσιου τομέα, σε συνεργασία με τα Κέντρα Κοινωνικής Πρόνοιας αλλά και με τις Κοινωνικές Υπηρεσίες των Περιφερειών. Συγκεκριμένα, υλοποιήθηκε σε συνεργασία με 10 δημόσιες Δομές Παιδικής Προστασίας και 4 Περιφέρειες (Αττικής, Κρήτης, Πελοποννήσου και Αν. Μακεδονίας) και στήριξε περισσότερα από 400 παιδιά, 100 ανάδοχες οικογένειες και 280 εργαζόμενους στις δομές αυτές. Το Πρόγραμμα παρεμβαίνει σε κρίσιμους τομείς που παρουσιάζουν δραματική έλλειψη, όπως η ψυχοθεραπευτική υποστήριξη των παιδιών και η υποστήριξη και εκπαίδευση των επαγγελματιών σε θέματα προστασίας παιδιών και αναδοχής.

Η στενότερη συνεργασία με οργανώσεις παιδικής προστασίας αποτελεί κεντρικό στόχο μας

Δυστυχώς η οργάνωση και στενότερη συνεργασία στον τομέα της Παιδικής προστασίας παραμένει στόχος κι όχι πραγματικότητα. Ο Συνήγορος του Πολίτη πραγματοποιεί διμηνιαίες συναντήσεις του Δικτύου για την Εναλλακτική Φροντίδα, στην οποία φυσικά συμμετέχουμε. Έχουμε δημιουργήσει ένα άτυπο δίκτυο στενότερης συνεργασίας μαζί με το «Μαζί για το Παιδί», το «Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού», το «Ελίζα» και την «Terre des Hommes» Hellas. Παράλληλα, ηγηθήκαμε προσπαθειών, για πρώτη φορά, κοινών τοποθετήσεων και ανακοινώσεων, αλλά και συνεντεύξεων Τύπου φορέων παιδικής προστασίας για τη θεσμοθέτηση πλαισίου λειτουργίας ιδρυμάτων φροντίδας, για την Αποϊδρυματοποίηση, για τη λειτουργία Σπιτιών του Παιδιού και για την πρόληψη και έγκαιρη παρέμβαση στην κακοποίηση παιδιών.

H Συνηγορία είναι κομβικής σημασίας πρόγραμμα

Η Συνηγορία αποτελεί κεντρικό άξονα προγράμματος για τα Παιδικά Χωριά SOS Ελλάδος αλλά και σε διεθνές επίπεδο. Η Συνηγορία καθορίζεται από τα Δικαιώματα του Παιδιού και τις κεντρικές θέσεις των Παιδικών Χωριών SOS διεθνώς και, ως εκ τούτου, δεν αποτελεί ξεχωριστό πρόγραμμα αλλά διέπει τη στρατηγική, τα προγράμματα και την επικοινωνία του οργανισμού συνολικά. Οι θέσεις Συνηγορίας αποτελούν επί της ουσίας την ταυτότητα του οργανισμού. Έχει αποδέκτες τόσο την Πολιτεία, όσο και το ευρύ κοινωνικό σύνολο και απαιτεί την συμμετοχή όσων περισσοτέρων «συμμάχων», εντός και εκτός των Παιδικών Χωριών.

Στην Ελλάδα, oι παθογένειες του χώρου της παιδικής προστασίας είναι χρόνιες, με δραματικές συνέπειες για τη ζωή και την ανάπτυξη χιλιάδων ευάλωτων παιδιών. Η παιδική προστασία βρίσκεται σήμερα σε μια κρίσιμη καμπή. Τα Παιδικά Χωριά SOS προτάσσουν σε θεσμικούς φορείς την ανάγκη, αλλά και τεκμηριωμένες προτάσεις, για σοβαρές μεταρρυθμίσεις στην παιδική προστασία, που να συνάδουν με την πραγματικότητα προστασίας και ανάπτυξης των παιδιών, τις εξελίξεις παγκοσμίως, τις διεθνείς συμβάσεις και τις Ευρωπαϊκές κατευθυντήριες γραμμές ως προς την διασφάλιση των Δικαιωμάτων του Παιδιού. Παράλληλα, τα Παιδικά Χωριά SOS ανοίγουν το διάλογο με την κοινωνία για την πραγματικότητα της παιδικής προστασίας στην Ελλάδα. Οι αντιλήψεις της κοινωνίας για την προστασία των ευάλωτων παιδιών, παρά τη μεγάλη ευαισθησία της, παραμένουν ανεκτικές ενός πλαισίου προβληματικής ιδρυματικής φροντίδας. Οι κοινωνικές αντιλήψεις για την προστασία των παιδιών χωρίς οικογένεια πρέπει να απαλλαχθούν από το συναισθηματισμό και να βασιστούν στην υπεράσπιση θεμελιωδών δικαιωμάτων των παιδιών.

Οι μεταρρυθμίσεις έχουν άμεσο,  κεντρικό στόχο (1) Την προώθηση της Αποϊδρυματοποίησης και ουσιαστικές βελτιώσεις σε διαδικασίες οικογενειακής αποκατάστασης, με έμφαση την Αναδοχή και την εφαρμογή Εθνικών Πρωτοκόλλων (2) Την Πρόληψη: Προώθηση για ενίσχυση δομών πρωτοβάθμιας παρέμβασης στις ευάλωτες οικογένειες της κοινότητας (3) Δράσεις για  βελτιώσεις στις Προδιαγραφές λειτουργίας των δομών φροντίδας (συμπεριλαμβανομένων των δημοσίων δομών που ως σήμερα εξαιρούνται) και (4)  πίεση για την σωστή λειτουργία των Σπιτιών του Παιδιού και τη φιλική προς τα παιδιά Δικαιοσύνη.

Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα για τις θέσεις μας εδώ.

Στέργιος Σιφνιός

Διευθυντής Συνηγορίας, Παιδικά Χωριά SOS

 

By m.vasilakis

Η Ειδική Γραμματεία Προστασίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων

Η Ειδική Γραμματεία Προστασίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων (ΕΓΠΑΑ) του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου αποτελεί την αρμόδια εθνική αρχή για την προστασία των ασυνόδευτων και των χωρισμένων από την οικογένειά τους ανηλίκων που ζουν στην χώρα μας. Στο πλαίσιο αυτό, σχεδιάζουμε και εφαρμόζουμε πολιτικές και δράσεις για τη διασφάλιση της προστασίας και της συνολικής ευημερίας των ανηλίκων πολιτών τρίτων χωρών ή ανιθαγενώνπου βρίσκονται στην ελληνική επικράτεια χωρίς τους γονείς τους.

 

Οι αρμοδιότητές μας πηγάζουν από τον Οργανισμό του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου (π.δ.106/2020) και πλέον και από τον ν. 4939/2022 όπως αυτός έχει τροποποιηθεί από τον ν. 4960/2022. Αυτές αφορούν κυρίως τη διαχείριση αιτημάτων στέγασης, καθώς και την αναζήτηση και υλοποίηση βιώσιμων λύσεων για τους ασυνόδευτους ανηλίκους. Πιο συγκεκριμένα οι αρμοδιότητες περιλαμβάνουν την μετεγκατάσταση ως μηχανισμό αλληλεγγύης εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την επείγουσα ανταπόκριση για παιδιά που διαβιούν σε επισφαλείς συνθήκες, την παρακολούθηση και αξιολόγηση των παρεχόμενων υπηρεσιών στις δομές μακροχρόνιας φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων. Βασικός μας στόχος, αποτελεί η προώθηση της κοινωνικής ένταξης των ανηλίκων, η επιτροπεία και η εν γένει θεσμική προστασία τους.

Βασική στρατηγική προτεραιότητα της Γραμματεία μας συνιστά η δημιουργία και καθιέρωση ενός ολοκληρωμένου συστήματος παιδικής προστασίας και φροντίδας. Για τον λόγο αυτό, σχεδίασε την Εθνική Στρατηγική για την προστασία των ασυνόδευτων ανηλίκων που βρίσκονται στην Ελλάδα. Στο πλαίσιο αυτό αναπτύσσει δράσειςκαι προγράμματα, αναμορφώνει θεσμούς,και προτείνει νομοθετικές ρυθμίσεις ή προωθεί πρακτικές που αποσκοπούν στην καλύτερη διασφάλιση των δικαιωμάτων ανηλίκων.
Η λειτουργία της ΕΓΠΑΑ μέσα από τις δράσεις και τα προγράμματα που υλοποιούνται από τις τέσσερις μονάδες που την απαρτίζουν, προάγει τον κοινωνικό και παιδοκεντρικό χαρακτήρα της πολιτείας για τους ανηλίκους που στερούνται γονικής μέριμνας, και επιδιώκει να ενισχύσει την ανταπόκριση και αποτελεσματικότητα του συστήματος προστασίας των παιδιών. Για το σκοπό αυτό, αξιοποιούνται επιστημονικά τεκμηριωμένες πρακτικές (evidence-based practice) που εφαρμόζονται διεθνώς και έχουν κριθεί αποτελεσματικές, υιοθετώντας μια προσέγγιση βασισμένη στα δικαιώματα των παιδιών.Ακολουθούμε τις στρατηγικές προτεραιότητες που έχουν τεθεί σε διεθνές και ευρωπαϊκό επίπεδο για την προστασία των ασυνόδευτων ανηλίκων, και τηρούμε τους στόχους των Ηνωμένων Εθνών για τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Υπό το πρίσμα αυτό, συνεργαζόμαστε μεαρχές, κρατικές υπηρεσίες, ευρωπαϊκούς και διεθνείς οργανισμούς όπως ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο, η UNHCR, η UΝICEF και ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης, καθώς και με φορείς της κοινωνίας των πολίτων. Το πεδίο συνεργασίας μας προσδιορίζεται κάθε φορά από το πεδίο αρμοδιοτήτων ή δράσης και εξειδίκευσης του εκάστοτε φορέα ή οργανισμού. Πιο συγκεκριμένα αφορά την στέγαση των ανηλίκων, την επιτροπεία, την παροχή εξειδικευμένων υπηρεσιών υποστήριξης, την προστασία από την κακοποίηση ή εκμετάλλευση, την εκπαίδευση, τον αθλητισμό, την ψυχαγωγία,την μετακίνηση και τις συνοδείες των ανηλίκων.

Αναδεικνύοντας κάποια από τα πιο πρόσφατα πεδία συνεργασίας μας, αρχικά μπορούμε να αναφέρουμε ότι ένα ολοκληρωμένο σύστημα προστασίας των ασυνόδευτων ανηλίκων, απαρτίζεται από πολλά μέρη. Ένα εκ των οποίων είναι το σύστημα επιτροπείας που εφαρμόζεται στη χώρα. Το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, μέσω της ΕΓΠΑΑ, σχεδίασε ένα ενιαίο Εθνικό Σύστημα Επιτροπείας ασυνόδευτων ανηλίκων (ΕΣΕΑΑ) που εγγυάται αποτελεσματικότητα, ευελιξία και λογοδοσία, το οποίο θεσμοθετήθηκε με τον ν. 4960/2022. Το ΕΣΕΑΑ πρόκειται να τεθεί σε εφαρμογή εντός του 2023, αξιοποιώντας την συμβολή των φορέων της Κοινωνίας των Πολιτών που διαθέτουν πολυετή εμπειρία στο πεδίο της προστασίας και εκπροσώπησης των ασυνόδευτων ανηλίκων.

Ακόμη, στο πλαίσιο της αναζήτησης και υλοποίησης βιώσιμων λύσεων, αλλά και της πραγμάτωσης των δικαιωμάτων των παιδιών, η ΕΓΠΑΑ προάγει την κοινωνική ένταξη των ασυνόδευτων ανηλίκων, ενδυναμώνοντας τους ανηλίκους και δημιουργώντας εντός της κοινότητας τις συνθήκες εκείνες που προάγουν την αρμονική συνύπαρξη και την κοινωνική συνοχή. Βασικός παράγοντας για την ένταξη των ασυνόδευτων ανηλίκωνέχει κριθεί η πρόσβαση τους στην τυπική εκπαίδευση και η συστηματική φοίτηση τους στο σχολείο. Προς αυτή την κατεύθυνση,η ΕΓΠΑΑ συνεργάζεται στενά με το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων και ιδίως το Τμήμα Εκπαίδευσης Προσφύγων. Επίσης, υποστηρίζει αδιάλειπτα το έργο των εκπαιδευτικών στις δομές μακροχρόνιας φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων. Παράλληλα, διασυνδέει και ενημερώνει φορείς για την υλοποίηση δράσεων που σχετίζονται με την επαγγελματική κατάρτιση και την πολιτισμική επιμόρφωση των ανηλίκων, στοχεύοντας στην ομαλή μετάβασή τους στην ενήλικη ζωή.Αναμφίβολα η γνώση και επάρκεια της ελληνικής γλώσσας έχει αναδειχθεί ως το πολυτιμότερο εφόδιο για τους ανηλίκους για να προωθηθεί η κοινωνική ένταξή τους. Μέσα από μια σειρά συστηματικών δράσεων που υλοποιούνται σε σταθερή συνεργασία με φορείς της κοινωνίας των πολιτών, αλλά και Πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων, μουσείωνκαι δήμων, τα παιδιά εφοδιάζονται με γνώσεις και δεξιότητες και την ίδια στιγμή καλλιεργείται ένα πνεύμα αρμονικής συνύπαρξης.

Παράλληλα, ο Εθνικός Μηχανισμός Επείγουσας Ανταπόκρισης (ΕΜΕΑ), όπως εφαρμόζεται από τον Απρίλιο του 2021 και έχει θεσμοθετηθεί τον Ιούλιο του 2022, έχει ως σκοπό τον εντοπισμό, την άμεση παραπομπή στέγασης και την τοποθέτηση σε δομές επείγουσας Φιλοξενίας, ασυνόδευτων ανηλίκων που διαβιούν σε καθεστώς αστεγίας ή επισφάλειας. Ο ΕΜΕΑ αποτελείται από δύο κύριους άξονες λειτουργίας: την Τηλεφωνική Γραμμή και τις Κινητές Μονάδες. Πιο συγκεκριμένα, η τηλεφωνική γραμμή δέχεται παραπομπές με τον εντοπισμό ενός ανηλίκου σε επισφαλείς συνθήκες από εθνικές αρχέςόπως Αστυνομία και Υπηρεσία Ασύλου, από Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, δομές του Εθνικού Συστήματος Υγείας, καθώς και από πολίτες και τους ίδιους τους ασυνόδευτους ανήλικους. Οι κινητές μονάδες, οι οποίες λειτουργούν από οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών στην Αττική και Κεντρική Μακεδονία, ειδοποιούνται άμεσα για την παραπομπή ενός ανηλίκου και προβαίνουν στις απαραίτητες ενέργειες για την άμεση παροχή υποστηρικτικών υπηρεσιών, την εκπροσώπησή του και τη μετακίνηση του σε δομή επείγουσας φιλοξενίας. Ακόμη, ομάδες street-workμε καθημερινή παρουσία σε Περιφερειακά Γραφεία Ασύλου ή σε κομβικά σημεία της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης προσπαθούν να εντοπίσουν ανηλίκους που εκφεύγουν του συστήματος προστασίας προκειμένου να γίνει εκτίμηση των αναγκών και του βέλτιστου συμφέροντος τους και να σχεδιαστεί ένα εξατομικευμένο πλάνο δράσης.
Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων μας και της Εθνικής Στρατηγικής στοχεύουμε στο σχεδιασμό πρωτοκόλλων και στην εφαρμογή καλών πρακτικών για την προστασία των παιδιών από κάθε μορφή βίας, κακοποίησης και εκμετάλλευσης. Βρισκόμαστε σε μια προσπάθεια να αναπτύξουμε δράσεις που θα αποσκοπούν στην καθιέρωση ενός κώδικα δεοντολογίας για όλους τους επαγγελματίες που εργάζονται με ασυνόδευτους ανηλίκους. Ακόμα επιδιώκουμε την ενδυνάμωση των ανηλίκων προκειμένου να αναγνωρίζουν καταστάσεις που πιθανά να τους θέσουν σε κίνδυνο, όπως και το πού μπορούν να αναζητήσουν βοήθεια, την ενίσχυση της ανθεκτικότητάς τους και την συστηματική επιμόρφωση και εποπτεία των επαγγελματιών που τους πλαισιώνουν.Σε κάθε περίπτωση, για να είμαστε σε θέση να χαράξουμε πολιτικές και να ενισχύσουμε τις υπηρεσίες βασιζόμενοι σε στοιχεία,προβαίνουμε, μεταξύ άλλων, στην βελτιστοποίηση του συστήματος συλλογής δεδομένων για τους ανηλίκους και τις ανάγκες τους, αλλά και τις δομές φιλοξενίας.

Ηρακλής Μοσκώφ

Ειδικός Γραμματέας Προστασίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων

By m.vasilakis

Συνήγορος του Πολίτη για τα δικαιώματα του Παιδιού

Με τον ν. 3094/2003 η Ανεξάρτητη Αρχή «Συνήγορος του Πολίτη» ανέλαβε και την αρμοδιότητα της προάσπισης και προαγωγής των δικαιωμάτων του παιδιού.Ο Συνήγορος για το Παιδί έκτοτε παρεμβαίνει με τη διεπιστημονική του ομάδα σε όλο το φάσμα των παραβιάσεων των δικαιωμάτων που περιλαμβάνονται στη Διεθνή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού (ΔΣΔΠ), δηλαδή σε ένα μεγάλο εύρος περιπτώσεων που σχετίζονται με την προστασία των παιδιών από διακρίσεις, με την αξιολόγηση του συμφέροντός τους σε υποθέσεις που τα αφορούν, την ακρόαση της γνώμης και συμμετοχή τους σε διαδικασίες που τα επηρεάζουν αλλά και με υποθέσεις οικογενειακού δικαίου, εκπαίδευσης, προστασίας από κακοποίηση, παραμέληση και εκμετάλλευση, εναλλακτικής φροντίδας όταν η οικογένεια δεν είναι σε θέση να φροντίσει το παιδί, προστασίας της ιδιωτικότητας και εικόνας τους κ.α.

Ο ρόλος του Συνηγόρου του Παιδιού είναι πολυσχιδής. Αφενός στο σκέλος της προστασίας διερευνά και διαμεσολαβεί σε αναφορές σχετικά με παραβιάσεις των δικαιωμάτων των παιδιών, τις οποίες λαμβάνει από οποιοδήποτε πρόσωπο γνωρίζει, δηλαδή και από τα ίδια τα παιδιά χωρίς να απαιτείται η μεσολάβηση άλλου ενήλικου προσώπου. Περαιτέρω ο Συνήγορος παρεμβαίνει όχι μόνο όταν η παραβίαση αποδίδεται στο δημόσιο, αλλά και σε ιδιώτες, φυσικά ή νομικά πρόσωπα. Η Αρχή επίσης, παρακολουθεί και αυτεπάγγελτα τη συμμόρφωση της χώρας με τη ΔΣΔΠ, ενημερώνει την αρμόδια Επιτροπή του ΟΗΕ για την πρόοδο σε σχέση με τα δικαιώματα του παιδιού, ενώ ασκεί θεσμική πίεση ώστε το νομοθετικό πλαίσιο και η διοικητική πρακτική στην Ελλάδα να ευθυγραμμιστούν με τις σύγχρονες επιταγές σε σχέση με τα δικαιώματα του παιδιού. Συμμετέχει επιπλέον και σε σειρά συλλογικών οργάνων όπως το Εθνικό Συμβούλιο Αναδοχής και Υιοθεσίας, ο Εθνικός Μηχανισμός Εκπόνησης, Παρακολούθησης και Αξιολόγησης Σχεδίων Δράσης για τα Δικαιώματα του Παιδιού κ.α., και περιοδικά δημοσιεύει ειδικές εκθέσεις σε κρίσιμες θεματικές. Επίσης, λειτουργεί τηλεφωνικές γραμμές για παιδιά και αποτελεί σημείο «εισόδου» καταγγελιών για κακοποίηση και παραμέληση των παιδιών.

Στο σκέλος της προαγωγής των δικαιωμάτων , ο Συνήγορος ακούει προσεκτικά τι έχουν να πουν τα ίδια τα παιδιά για τη ζωή, τις ανάγκες και τα ενδιαφέροντά τους. Η ομάδα του Συνηγόρου, επισκέπτεται κάθε εβδομάδα τα σχολεία, συνομιλεί με μαθήτριες, μαθητές και εκπαιδευτικούς, κάνει γνωστά τα δικαιώματα του παιδιού, οργανώνει και διεξάγει επιμορφώσεις επαγγελματιών του πεδίου και κάθε χρόνο συγκροτεί και Ομάδα Εφήβων Συμβούλων με την οποία διαβουλεύεται και συνδιαμορφώνει συστάσεις προς την πολιτεία.

Στόχος για το Συνήγορο -εκτός από την συμβολή στην κατεύθυνση της οικοδόμησης ενός βιώσιμου συστήματος υποστήριξης παιδιών και οικογενειών και στη χώρα μας- είναι η μετάβαση σε μία παιδοκεντρική κουλτούρα, στην οποία τα παιδιά είναι υποκείμενα δικαιωμάτων όχι αντικείμενα προστασίας και μικρογραφίες ανολοκλήρωτων ενηλίκων εν αναμονή της ενηλικίωσής τους. Σε μία τέτοια συνθήκη τα παιδιά είναι υπερασπιστές των δικαιωμάτων τους, ακούγονται και συμμετέχουν σε διαδικασίες που τα αφορούν ατομικά αλλά και κατά τη λήψη πολιτικών αποφάσεωνπου έχουν επίδραση στη ζωή τους.

Στη δύσκολη αυτή διαδρομή που προϋποθέτει κοινές δράσεις και κοινωνικήσυναντίληψη, για την ενεργοποίηση θεσμικών αντανακλαστικώνκαι την αποδόμηση στερεοτύπων με βαθιές ρίζες στην ελληνική κοινωνία, ο Συνήγορος έχει βρει πολύτιμους συμμάχους στην Κοινωνία των Πολιτών.

Η Αρχή -πέρα από τη συστηματική συνεργασία με φορείς της Κοινωνίας των Πολιτών στο πλαίσιο του χειρισμού αναφορών- έχει δημιουργήσει και συντονίζει δύο δίκτυα οργανώσεων με στόχο τη συνεχή ανταλλαγή εμπειρίας και τεχνογνωσίας, την τροφοδότηση με σημαντικές πληροφορίες από το πεδίο -στο πλαίσιο της παρακολούθησης υλοποίησης της ΔΣΔΠ- αλλά και την εξασφάλιση κοινού βηματισμού ως προς τις παρεμβάσεις συνηγορίαςπου, όταν είναι κοινές και συγχρονισμένες, είναι αποδεδειγμένα πιο αποτελεσματικές.

Τα δύο δίκτυα εστιάζουν στην προστασία των δικαιωμάτων των παιδιών που μετακινούνται, δηλαδή παιδιών προσφυγικού-μεταναστευτικού προφίλ (Δίκτυο για τα δικαιώματα των παιδιών που μετακινούνται[1] )και στην κοινωνική προστασία των ευάλωτων παιδιών και οικογενειών με στόχο τη σταδιακή αλλαγή παραδείγματος και τη μετάβαση στη βιώσιμη και συνεκτική φροντίδα παιδιών στην κοινότητα (Δίκτυο για την αποϊδρυματοποίηση και την παιδική προστασία[2]).

Ο Συνήγορος επομένως ενθαρρύνει τις συνεργασίες και θεωρεί πολύτιμη την διαβούλευση με τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών. Τούτο ωστόσο δεν αφαιρεί από την Αρχή τον ελεγκτικό της ρόλο. Αυτή η λεπτή και ευαίσθητη ισορροπία ανάμεσα στη συνέργεια και τomonitoringαποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις και ιδίως λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι σε κάποια πεδία (π.χ. ιδρύματα νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου[3]) μέχρι πρότινος δεν υπήρχαν προδιαγραφές λειτουργίας, ούτε ουσιαστικός έλεγχος αναφορικά με τη συμμόρφωση των φορέων προς τη ΔΣΔΠ.

Συνολικά στην Ελλάδα δεν υπήρξε ποτέ ένα οργανωμένο σύστημα παιδικής προστασίας, υπό το πρίσμα ενιαίας συνεκτικής στρατηγικής και πλαισίου, που να εξασφαλίζουν την αποτελεσματική λειτουργία, εποπτεία και συντονισμό των επί μέρους υπουργείων, φορέων και οργανώσεων στο πεδίο. Περαιτέρω, η κατάσταση της υποστελέχωσης, της απουσίας πρωτοβουλιών συστηματικής εκπαίδευσης, πρωτοκόλλων παρέμβασης και συνεργασίας που χαρακτηρίζουν δυστυχώς ακόμη τις αρμόδιες υπηρεσίες (π.χ. κοινωνικές υπηρεσίες των ΟΤΑ α΄καιβ΄βαθμού) επιδεινώθηκε ακόμη περισσότερο τα χρόνια της οικονομικής κρίσης με την περικοπή δαπανών και ιδίως την εφαρμογή του κανόνα των προσλήψεων-αποχωρήσεων προσωπικού. Πολλά από αυτά τα κενά κλήθηκαν να καλύψουν οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών που με το καταρτισμένο προσωπικό τους από τη μία παρείχαν αδιαμφισβήτητες υπηρεσίες προς τις οικογένειες και τα παιδιά, από την άλλη -σε κάποιες περιπτώσεις- λειτούργησαν χωρίς το αναγκαίο πλαίσιο και έλεγχο που και οι ίδιες επιζητούσαν.

Η επόμενη μέρα μάς φέρνει αντιμέτωπους με την παραδοχή ότι η συνέργεια με τις οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών είναι απαραίτητη. Αυτές οι οργανώσεις θα δώσουν το σήμα για την αποϊδρυματοποίηση μετατρέποντας δομές κλειστού τύπου σε κέντρα ημέρας, θα συνδιαμορφώσουν μια παιδοκεντρική κουλτούρα που αποτελεί ζητούμενο με όρους συμμετοχής των παιδιών και θα συμβάλουν στην αποκατάσταση των υφιστάμενων δομικών κενών. Αυτή όμως η συμμαχία, για να μην υπονομεύεται και  να μην αμφισβητείται, για να κερδίσει την αξιοπιστία που της αξίζει, πρέπει να έχει συνοχή, πλαίσιο και προδιαγραφές λειτουργίας, εργαλεία αξιολόγησης της ποιότητας των υπηρεσιών που παρέχονται και ουσιαστική εποπτεία.

Θεώνη Κουφονικολάκου

Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη για τα Δικαιώματα του Παιδιού,

π. Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Δικτύου Συνηγόρων του Παιδιού (European Network of Ombuds persons for Children-ENOC)

———————————————————————————————————————————————————–

[1] Στο Δίκτυο για τα Δικαιώματα των Παιδιών που Μετακινούνται, συμμετέχουν ενδεικτικάοι ακόλουθες φορείς και οργανώσεις:Άρσις, Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού, Έλιξ, Κέντρο ημέρας «Βαβέλ», Μετάδραση, Παιδικά χωριά SOS, Σχεδία, Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες, Χαμόγελο του Παιδιού, DanishRefugee Council, DefenceforChildrenInternational (DCI), HomeProject, HumanRights 360o, International Rescue Committee (IRC), Solidarity now, Terre des Hommes, UNICEFκ.α.

[2]Στο Δίκτυο για την Εναλλακτική Φροντίδα και Αποϊδρυματοποίηση συμμετέχουν ενδεικτικά οι ακόλουθοι φορείς και οργανώσεις: Εθνικό Κέντρο Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού, Κέντρο Κοινωνικής Πρόνοιας Περιφέρειας Αττικής, Σύνδεσμος Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδος, UNICEF, Άρσις, Παιδικά Χωριά SOS, Χαμόγελο του Παιδιού, Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού, Ρίζες ΑΜΚΕ, Εξέλιξη Ζωής, Κέντρο Παιδιού και Εφήβου Χίου, Χατζηκυριάκειο Ίδρυμα Παιδικής Προστασίας, Tandem, ομάδες και δίκτυα αναδόχων γονέων κ.ά.

[3] Στην υπ’αριθ. 40494/2022 ΚΥΑ που θέτει για πρώτη φορά προδιαγραφές λειτουργίας, αποκαλούνται Μονάδες Παιδικής Προστασίας και Φροντίδας (ΜοΠΠ).

By m.vasilakis

«Η παιδική προστασία είναι ευθύνη της Πολιτείας»

Ερχόμαστε ως Πολιτεία και θέτουμε ξεκάθαρες προτεραιότητες. Τα παιδιά είναι για εμάς προτεραιότητα αδιαπραγμάτευτη. Η παιδική προστασία ήταν, είναι και θα είναι ευθύνη της Πολιτείας. Είναι δική μας ευθύνη να διασφαλίσουμε ότι όλα τα παιδιά μεγαλώνουν ως παιδιά και έχουν τις ευκαιρίες που δικαιούνται, ιδίως όταν μιλάμε για παιδιά τα οποία φέρουν πολλαπλά τραύματα. Στην παιδική προστασία δεν χωρούν ημίμετρα. Οι εξελίξεις των τελευταίων εβδομάδων μάς έχουν καταδείξει την τεράστια ανάγκη θωράκισης του συστήματος της παιδικής προστασίας. Εξαρχής ρίξαμε το βάρος των προσπαθειών μας στην αποϊδρυματοποίηση με έναν πολύ συγκεκριμένο στόχο: να διασφαλίσουμε το θεμελιώδες δικαίωμα κάθε παιδιού να μεγαλώνει μέσα σε μία οικογένεια με ασφάλεια, εξατομικευμένη φροντίδα και αγάπη. Καταγράψαμε όλα τα παιδιά που βρίσκονται εντός των ιδρυμάτων και τον Ιούλιο του 2020 θέσαμε σε λειτουργία το νέο σύστημα Αναδοχών και Υιοθεσιών. Απλό σε ό,τι αφορά τις διαδικασίες, απόλυτα διαφανές, αντικειμενικό και κυρίως παιδοκεντρικό καθώς η όλη διαδικασία εξελίσσεται με αποκλειστικό γνώμονα το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού. Να βγάλουμε τα παιδιά από τα ιδρύματα. Το είπαμε και το κάνουμε πράξη. Βρήκαμε οικογένεια για τα 1100 παιδιά μέσα σε 1,5 χρόνο, δηλαδή για τα μισά από όσα διαμένουν σε ιδρύματα. Οι διαδικασίες πια είναι εξαιρετικά απλοποιημένες έτσι ώστε όταν θέλει κάποιος να γίνει ανάδοχος γονέας μέσα σε 6 μήνες μπορεί να έχει στην αγκαλιά του ένα παιδί. Στόχος μας είναι στο τέλος αυτής της δεκαετίας να εκλείψει εντελώς το μοντέλο ιδρυματικής φροντίδας, στηρίζοντας και ενδυναμώνοντας τον θεσμό της αναδοχής. Σε αυτή την κατεύθυνση θεσμοθετήσαμε μηνιαίο επίδομα αναδοχής για κάθε ανάδοχο από 325 ευρώ, διευρύναμε τα ηλικιακά όρια των υποψηφίων αναδόχων (συμπολίτες μας από 25 έως 75 ετών έχουν τη δυνατότητα να γίνουν ανάδοχοι) και διορθώσαμε μία κατάφωρη αδικία ετών, δίνοντας πλέον το δικαίωμα στην υιοθεσία και την αναδοχή σε φορείς του HIV και της ηπατίτιδας Β.

Τον Μάιο του 2022 θέσαμε για πρώτη φορά, επιτέλους, σαφείς κανόνες και προδιαγραφές για τις Μονάδες Παιδικής Προστασίας. Κανόνες και προδιαγραφές σημαίνουν έλεγχος, στελέχωση και κτιριακές υποδομές που διασφαλίζουν στο μέγιστο τα δικαιώματα των παιδιών. Θεσπίσαμε για πρώτη φορά την υποχρέωση των δομών που φιλοξενούν παιδιά να διαθέτουν Υπεύθυνο Προστασίας Ανηλίκων ο οποίος έχει το ακαταδίωκτο. Ο Υπεύθυνος Προστασίας Ανηλίκων έχει την ευθύνη να γνωστοποιεί στις αρμόδιες αρχές κάθε προφορική ή έγγραφη, επώνυμη ή ανώνυμη αναφορά περιστατικού κακοποίησης. Θέσαμε ως απαραίτητη -και αυτονόητη- προϋπόθεση το λευκό ποινικό μητρώο για όσους φροντίζουν τα παιδιά μας. Είναι αδιανόητο και εγκληματικό, άνθρωποι που έχουν καταδικαστεί για παιδεραστία να έχουν τη δυνατότητα να φροντίζουν παιδιά. Στο ελεγκτικό κομμάτι: για πρώτη φορά συστήσαμε, σε συνεργασία με την Εθνική Αρχή Διαφάνειας (ΕΑΔ), το Υπουργείο Υγείας και το Υπουργείο Δικαιοσύνης, μικτά κλιμάκια με τη συμμετοχή ιατρών, ψυχιάτρων και ιατροδικαστών, τα οποία έχουν ήδη διενεργήσει αιφνίδιους ελέγχους. Τα παιδιά ελέγχονται ένα ένα ώστε να διαλευκανθεί κάθε τυχόν υποψία για κακοποίησή τους. Παράλληλα με την ενίσχυση της αναδοχής και την έκδοση κανόνων λειτουργίας για τις Μονάδες Παιδικής Προστασίας, φτιάξαμε εκ του μηδενός και χρηματοδοτούμε εξ ολοκλήρου κι ένα νέο σύστημα αποϊδρυματοποίησης, προϋπολογισμού 8 εκατομμυρίων ευρώ, το οποίο αφορά σε 360 περίπου έφηβες και εφήβους άνω των 15 ετών που σήμερα ζουν σε ιδρύματα. Πρόκειται για το πρόγραμμα Ημιαυτόνομης Διαβίωσης σε Διαμερίσματα. Τα διαμερίσματα βρίσκονται εντός αστικού ιστού και προσομοιάζουν -όσο γίνεται- σε συνθήκες οικογενειακού περιβάλλοντος. Θα έχουν το πολύ 6 παιδια και την κατάλληλη στελέχωση με κοινωνικούς λειτουργούς, φροντιστές και επιμελητές οι οποίοι θα φροντίζουν αλλά θα ενισχύουν και ψυχοκοινωνικά τους εφήβους.

Φυσικά, η επιτυχία ενός πολυεπίπεδου εγχειρήματος όπως αυτού της αποϊδρυματοποίησης, προϋποθέτει τη σύμπραξη πολλών παραγόντων και κυρίως την ενεργοποίηση και συνέργεια τόσο της ίδιας της κοινωνίας των πολιτών όσο και των οργανώσεων ιδίως εκείνων που προσφέρουν υπηρεσίες στην κοινότητα. Τα τρία χρόνια τώρα στο Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων έχουμε προσκαλέσει και διαβουλευτεί με φορείς της κοινωνίας των πολιτών καθώς είναι και αυτοί που αναδεικνύουν τη φωνή του πεδίου και την ανάγκη στην κοινότητα. Παραμένουμε ανοιχτοί στο να ακούσουμε κάθε είδους τεκμηριωμένη άποψη ή πρωτοβουλία και συνεχίζουμε έμπρακτα να στηρίζουμε τις πρωτοβουλίες και τις δραστηριότητες οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, είτε μέσω κρατικής χρηματοδότησης είτε μέσω άλλων ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων, με στόχο να ενισχύσουμε και να βελτιώσουμε τη ζωή των παιδιών. Όλες και όλοι μαζί για τα παιδιά μας.

Δόμνα Μιχαηλίδου

Υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων

1 2 3 43