Λογιστικά: Η φορολογική αντιμετώπιση του φόρου δωρεάς προς ΜΚΟ

Ένα από τα συχνότερα ζητήματα που απασχολούν τις Μη Κερδοσκοπικές Οργανώσεις (ΜΚΟ), οι οποίες δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα και οι οποίες στοχεύουν στην προσέλκυση μεγάλων δωρεών, είτε αυτές προέρχονται από φυσικά είτε από νομικά πρόσωπα (π.χ. Ιδρύματα) αποτελεί η αντιμετώπιση του φόρου δωρεάς.

Ο γενικός κανόνας είναι ότι οι περισσότερες δωρεές υπόκεινται σε αυτοτελή φορολόγηση 0,5% μετά την αφαίρεση αφορολόγητου 1000€ κατ’ έτος και συγχρόνως κατά πρόσωπο˙ δηλαδή Μη Κερδοσκοπική Οργάνωση που λαμβάνει από συγκεκριμένο πρόσωπο εντός 12 μηνών δωρεά 1.200€ θα αποδώσει φόρο το 0,5% των 200 ευρώ. Ποιο συγκεκριμένα, το καθεστώς αυτό ισχύει γι’ αυτούς τους δικαιούχους (λήπτες δωρεάς) που εντάσσονται στις δύο κάτωθι κατηγορίες:

α) Ν.Π.Δ.Δ., νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις, ΟΤΑ, ιεροί ναοί και μονές καθώς και άλλοι φορείς σχετιζόμενοι με την Εκκλησία όπως το Ιερό Κοινό του Πανάγιου Τάφου, η Ιερά Μονή του Όρους Σινά, το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας, κτλ.
β) μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα νομικά πρόσωπα, τα οποία υπάρχουν ή συνιστώνται νόμιμα στην Ελλάδα εφόσον επιδιώκουν αποδεδειγμένα σκοπούς εθνωφελείς ή θρησκευτικούς ή σε ευρύτερο κύκλο φιλανθρωπικούς ή εκπαιδευτικούς ή καλλιτεχνικούς ή κοινωφελείς.

Προφανώς στην περίπτωση β) εντάσσονται το σύνολο των ελληνικών ΜΚΟ, με την προϋπόθεση φυσικά ότι δεν έχουν για κάποιο λόγο απολέσει τη μη κερδοσκοπική τους ιδιότητα.

Αυτό σημαίνει ότι τα πρώτα 1.000 ευρώ που δέχεται μια οργάνωση με τη μορφή δωρεάς κατά τη διάρκεια ενός ημερολογιακού έτους, από οποιοδήποτε συγκεκριμένο πρόσωπο, είναι αφορολόγητα. Φυσικά, αυτή η πρόνοια καλύπτει ένα μεγάλο μέρος των δωρεών που δέχονται οι οργανώσεις κάθε χρόνο.

Τι γίνεται, όμως, στην περίπτωση που η δωρεά είναι μεγαλύτερη των 1.000 ευρώ κατ’ έτος;

Έστω ότι μια ΜΚΟ λαμβάνει μια δωρεά ύψους 5.000€. Τα πρώτα 1.000€ απαλλάσσονται από το φόρο. Στα υπόλοιπα 4.000€ επιβάλλεται φόρος 0,5%.

Άρα 4.000€ x 0,5% = 20€ φόρος που πρέπει να αποδοθεί από τον λήπτη της δωρεάς.

Επισημαίνεται ότι στην καταβολή του φόρου δωρεάς υποχρεούται ο λήπτης αυτής, δηλαδή εν προκειμένω οι μη κερδοσκοπικοί φορείς.

Σε αρκετές περιπτώσεις που κάποιο άτομο θέλει να δωρίσει ένα σχετικά υψηλό ποσό, για παράδειγμα 1.500 ευρώ, σε μια οργάνωση, τι μπορούμε να κάνουμε για να απαλλαγεί η δωρεά από το σχετικό φόρο;

Η μόνη περίπτωση κατά την οποία η δωρεά αυτή θα απαλλασσόταν του φόρου θα ήταν αν αυτή γινόταν τμηματικά και εντός δύο (ή περισσοτέρων για μεγαλύτερα ποσά) ημερολογιακών ετών.

Υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες μια ΜΚΟ δεν υπόκειται στο φόρο 0,5%;

Ναι, σύμφωνα με τη γνωμοδότηση υπ’αριθμό 787/97 του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους εφ’ όσον η παροχή κοινωφελούς Ιδρύματος προς τα ωφελούμενα απ’ αυτό πρόσωπα, γίνεται σ’ εκπλήρωση νομίμου υποχρεώσεως πηγάζουσας από την ιδρυτική πράξη ή τον οργανισμό του Ιδρύματος, δεν είναι δυνατό να φορολογηθεί ως δωρεά γιατί δεν θεωρείται ότι είναι δωρεά εξαρχής. Άρα αν λάβω δωρεά από Ίδρυμα ύστερα από την υποβολή πετυχημένης πρότασης θα φορολογηθώ με 0,5% για το σύνολο του ποσού της δωρεάς εκτός των πρώτων 1.000 ευρώ ή όχι;

Όχι! Η εν λόγω γνωμοδότηση στηρίζεται στην ακόλουθη αρχή: Οι δωρεές φορολογούνται εν γένει όταν γίνονται από πρόσωπα εν όψει ελευθεριότητας (φερ’ ειπείν δωρεά ακινήτου γονέα σε τέκνο του). Στην περίπτωση ιδρυμάτων ή φορέων που ως καταστατικό σκοπό έχουν την καταβολή δωρεών σε τρίτους, τότε η καταβολή δωρεών αποτελεί νόμιμη υποχρέωση (ως καταστατικός σκοπός) και όχι ελευθεριότητα. Αν γινόταν δεκτή η άλλη άποψη θα οδηγούμασταν στο άτοπο να υπόκεινται σε υποχρέωση καταβολής φόρου δωρεάς τρίτοι που είναι αποδέκτες των κοινωφελών υπηρεσιών του φορέα μας (π.χ. άποροι ή Α.Μ.Ε.Α.) για ό,τι αποκομίζουν από τη δραστηριότητά μας (τροφή, στέγη, υπηρεσίες υγείας κ.ο.κ.).

Βέβαια, θα πρέπει πάντα να εξετάζεται ποιος είναι ο σκοπός του Ιδρύματος που παρέχει το χρηματικό ποσό και αν αυτός ταυτίζεται με το σκοπό της ΜΚΟ που λαμβάνει την παροχή. Για παράδειγμα, αν ένα ίδρυμα έχει σαν σκοπό να βοηθάει τους ανάπηρους τότε και η ΜΚΟ θα πρέπει να εξυπηρετεί τον ίδιο σκοπό.

Επίσης, αρκετά είναι τα ιδρύματα, τα οποία παρέχουν χρηματικά ποσά, τα οποία χαρακτηρίζονται από τα ίδια ως δωρεές. Σε αυτή την περίπτωση ο φόρος 0,5% ισχύει κανονικά μετά την αφαίρεση των 1.000€.

Αξίζει, βέβαια, να σημειωθεί ότι έχουν καταγραφεί περιπτώσεις όπου οικονομικές υπηρεσίες του δημοσίου έχουν κατ’ αρχήν αρνηθεί να δεχτούν την ανωτέρω απαλλαγή κυρίως εξαιτίας άγνοιας της υπ’ όψιν γνωμοδοτήσεως. Παρ’ όλα αυτά, η σχετική γνωμοδότηση έχει δεσμευτική ισχύ για τις εκάστοτε ΔΟΥ, οι οποίες καλούνται να την εφαρμόσουν, δεν επιδέχεται διαφορετική ερμηνεία, καθώς το θεσμικό πλαίσιο έχει πλέον παγιωθεί.

Τζένη Φετοκάκη
Ειδικός σε φοροτεχνικά θέματα


Στείλτε μας τις δικές σας απορίες (στο [email protected]) και μπορεί να αποτελέσουν το επόμενο θέμα της στήλης!

Η Ομάδα Newsletter του HIGGS

Higgs
About Higgs